Cookies wymagane do prawidłowego wyświetlania i działania strony.
Dlaczego woda z kranu jest biała jak mleko? Czy można ją pić?
Odkręcasz kran, nalewasz wodę do szklanki i nagle… Zamiast przejrzystej wody widzisz coś, co przypomina rozwodnione mleko. Woda jest biała, mętna, a czasem wygląda tak, jakby ktoś dodał do niej odrobinę śmietanki.
Pierwsza myśl?
„Co się stało z wodą? Czy coś do niej dodano? Czy można ją bezpiecznie wypić?”
Spokojnie! W wielu przypadkach przyczyna tego zjawiska jest znacznie prostsza, niż mogłoby się wydawać. A co najciekawsze, odpowiedź często kryje się nie w chemii, lecz w zwykłym powietrzu!
Skąd bierze się biały kolor wody?
Zacznijmy od małego eksperymentu. Nalej zimną wodę z kranu do przezroczystej szklanki i przyjrzyj się jej uważnie. Jeżeli wygląda na mlecznobiałą, odstaw ją na chwilę.
Co się dzieje?
W wielu przypadkach woda zaczyna stopniowo odzyskiwać przejrzystość. Najpierw przy dnie szklanki, a później coraz wyżej. Po kilkudziesięciu sekundach lub kilku minutach może stać się zupełnie przezroczysta.
Dlaczego?
Ponieważ biały wygląd wody często jest wynikiem obecności ogromnej liczby maleńkich pęcherzyków powietrza. To właśnie one rozpraszają światło, sprawiając, że woda wygląda na mętną.
Skąd powietrze w wodzie?
Powietrze może rozpuszczać się w wodzie, podobnie jak różne inne gazy. I nie ma w tym nic niezwykłego. Woda znajdująca się w sieci wodociągowej przepływa pod odpowiednim ciśnieniem. Kiedy odkręcamy kran, warunki ciśnienia gwałtownie się zmieniają. W pewnych sytuacjach część rozpuszczonego gazu może wydzielać się w postaci drobnych pęcherzyków. Podobne zjawisko znamy z otwierania butelki wody gazowanej.
Oczywiście woda z kranu nie jest wodą gazowaną. Ale zasada wydzielania się rozpuszczonego gazu podczas spadku ciśnienia jest podobna. Pęcherzyki powietrza mogą pojawiać się również wtedy, gdy do instalacji dostanie się powietrze, na przykład podczas prac remontowych lub po przerwie w dostawie wody.
Dlaczego pęcherzyki sprawiają, że woda wygląda jak mleko?
To ciekawa sztuczka fizyki!
Sama woda jest przezroczysta. Jednak kiedy znajdują się w niej tysiące bardzo drobnych pęcherzyków powietrza, światło przechodzące przez wodę jest rozpraszane w różnych kierunkach. W rezultacie widzimy charakterystyczne białe zmętnienie. Podobne zjawisko możemy zaobserwować w pianie na powierzchni wody. Choć składa się ona głównie z powietrza i cienkich warstewek wody, wygląda na białą.
To nie kolor samej wody się zmienia. Zmienia się sposób, w jaki światło przechodzi przez wodę zawierającą pęcherzyki.
Dlaczego biała woda robi się przejrzysta od dołu?
To jeden z najciekawszych szczegółów! Jeżeli przyczyną zmętnienia są pęcherzyki powietrza, zaczynają one unosić się ku powierzchni. W dolnej części szklanki stopniowo pozostaje woda pozbawiona większości pęcherzyków. Dlatego właśnie przejrzystość często pojawia się najpierw przy dnie i przesuwa się ku górze. Można powiedzieć, że woda sama pokazuje nam, co się w niej znajduje. To bardzo prosta obserwacja, która pomaga odróżnić zmętnienie spowodowane powietrzem od niektórych innych przyczyn.
Czy taka woda jest bezpieczna do picia?
Jeżeli białe zmętnienie wynika wyłącznie z obecności powietrza, samo to zjawisko nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Powietrze nie jest przecież zanieczyszczeniem chemicznym. Dlatego woda, która spełnia wymagania jakościowe, nie staje się niebezpieczna tylko dlatego, że zawiera drobne pęcherzyki. Warto jednak pamiętać o ważnej zasadzie.
Sam fakt, że woda po chwili odzyskuje przejrzystość, nie jest laboratoryjnym potwierdzeniem jej bezpieczeństwa.
Jeżeli występują inne niepokojące objawy albo obowiązuje komunikat o nieprzydatności wody do spożycia, należy postępować zgodnie z zaleceniami przedsiębiorstwa wodociągowego i sanepidu.
Czy biała woda to to samo co kamień?
Nie!
Choć oba zjawiska mogą powodować biały wygląd wody, ich przyczyny są zupełnie inne.
Pęcherzyki powietrza zwykle unoszą się ku powierzchni, a po ich zniknięciu woda odzyskuje przejrzystość.
Natomiast osady mineralne, na przykład zawierające związki wapnia, mogą pozostawać zawieszone w wodzie lub stopniowo opadać na dno.
Takie zmętnienie może utrzymywać się dłużej i nie ustępuje w charakterystyczny sposób od dołu szklanki ku górze.
Dlatego obserwacja zachowania wody może dostarczyć nam pierwszej wskazówki.
Nie pozwala jednak w każdym przypadku jednoznacznie ustalić przyczyny.
Czy biała woda oznacza, że dodano do niej chlor?
Nie.
To jeden z popularnych mitów! Chlor stosowany w kontrolowanych ilościach do dezynfekcji wody nie powoduje typowego mlecznobiałego zmętnienia związanego z mikropęcherzykami powietrza. Dlatego charakterystyczny biały wygląd wody nie świadczy o tym, że przedsiębiorstwo wodociągowe dodało do niej zbyt dużo chloru.
Dlaczego biała woda pojawia się czasami tylko rano?
Wyobraź sobie, że przez całą noc nikt w budynku nie korzystał z wody. Rano odkręcasz kran i przez chwilę wypływa z niego mlecznobiała woda. Po pewnym czasie wszystko wraca do normy. Może to wynikać między innymi z warunków panujących w instalacji, zmian ciśnienia czy sposobu wypływu wody przez baterię. Znaczenie może mieć także perlator, czyli niewielki element znajdujący się na końcu wylewki kranu. Jego zadaniem jest między innymi napowietrzanie strumienia wody i ograniczanie jej zużycia. W pewnych warunkach może on sprzyjać powstawaniu drobnych pęcherzyków. Dlatego zdarza się, że woda wypływająca z jednego kranu wygląda na białą, a z innego jest całkowicie przejrzysta.
Co zrobić, gdy z kranu leci biała woda?
Najpierw warto wykonać bardzo prostą obserwację. Nalej zimną wodę do czystej, przezroczystej szklanki i odstaw na kilka minut. Jeżeli zmętnienie stopniowo znika od dołu ku górze, a woda staje się przejrzysta, może to wskazywać na obecność pęcherzyków powietrza. Jeżeli jednak woda pozostaje mętna, na dnie pojawia się osad albo występuje nietypowy zapach, warto zgłosić problem przedsiębiorstwu wodociągowemu. Szczególnie jeśli zmiana pojawiła się nagle i utrzymuje się przez dłuższy czas. W takich sytuacjach nie należy zakładać, że przyczyną jest wyłącznie powietrze.
Dlaczego to takie ważne?
Na co dzień jesteśmy przyzwyczajeni, że dobra woda powinna być przezroczysta. Dlatego jej nagła zmiana wyglądu może budzić niepokój. Ale nie każde zmętnienie oznacza zanieczyszczenie. Czasami za mlecznobiałym kolorem stoją po prostu tysiące niewielkich pęcherzyków powietrza, które po chwili znikają. To doskonały przykład tego, jak zwykłe zjawisko fizyczne może wyglądać znacznie bardziej tajemniczo, niż jest w rzeczywistości.
Czasami to, co wygląda na problem z wodą, okazuje się jedynie powietrzem, które postanowiło stać się widoczne.